Manische depressiviteit bij ouderen
Ouderen met een manisch-depressieve stoornis of bipolaire stoornis kunnen bij ons terecht voor hulp. Het zorgprogramma is bedoeld voor alle manisch-depressieve stoornissen. Deze stoornissen kunnen zich op diverse manieren uiten in:
- manische
- hypomanische
- gemengde
- depressieve episoden.
Senioren met een bipolaire stoornis kunnen afwisselend last hebben van depressieve en manische perioden. Tijdens depressieve episoden zijn mensen somber, stil en teruggetrokken. Ze kunnen zichzelf verwaarlozen en (in ernstige gevallen) gedachten hebben aan zelfmoord. Tijdens manische episoden kunnen mensen juist overmatig energiek zijn, een uitgelaten of geprikkelde stemming hebben, weinig behoefte hebben aan slaap, op allerlei prikkels van buitenaf reageren. Ook (in ernstige gevallen) ongepast sociaal of seksueel gedrag of onverantwoorde financiële uitgaven doen komt voor.
Bij sommigen komen alleen manieën voor, zonder depressie. Ook gemengde episoden komen voor. Iemand is dan zowel somber als manisch. Zowel de manieën als de depressies kunnen ook gepaard gaan met verschijnselen van een psychose.
Voor de patiënt vormt vaak vooral de depressieve episode de grootste belasting. Daarnaast zijn de reacties van de omgeving na een manische episode voor de patiënt moeilijk om mee om te gaan, vooral als er sprake is geweest van ongepast gedrag.
Op familieleden van mensen met manische-depressiviteit heeft de ziekte een grote impact, vooral bij de ernstige vormen. Familieleden spelen een grote rol in de herkenning van het ziektebeeld. Omdat de patiënt zichzelf in een manische episode vaak niet als ziek ziet. Na een ziekte-episode kan het voor zowel de patiënt als diens omgeving lastig zijn om een goed evenwicht te vinden. Bijvoorbeeld:
Lacht iemand nu uitbundig uit gewone vrolijkheid, of is er meer aan de hand?
En moet de garderobe inderdaad hoognodig worden uitgebreid of…?
Ons eerste doel is de juiste diagnose stellen. Is er inderdaad sprake van manische depressiviteit of speelt er wat anders? We onderzoeken of er sprake is van lichamelijke factoren of bepaald gebruik van medicijnen die de manie of depressie kunnen verklaren.
Na het stellen van de diagnose is het belangrijkste doel het verbeteren van de toestand van de patiënt. We bestrijden de acute episode(n) van een depressie of manie.
Bij senioren worden stemmingsklachten vaak door diverse factoren beïnvloed. Erfelijke factoren kunnen een rol spelen. Ook gebeurtenissen uit het heden of het verleden kunnen een rol spelen in het ontstaan van de klachten. Eenzaamheid, verlies van naasten, verlies van werk of van lichamelijke gezondheid kunnen allemaal een negatieve invloed hebben op de stemming.
Het gebeurt dat er ondanks behandeling en het terugdringen van de stoornis, toch beperkingen blijven bestaan in het sociale functioneren. Dan is het doel gericht op “rehabilitatie”. Dat wil zeggen het zo goed mogelijk functioneren op het gebied van wonen, werken of vrije tijdsbesteding, relaties en financiën.
Tenslotte is het in iedere fase van de behandeling belangrijk dat we tijdig een mogelijke terugval signaleren. Met terugval bedoelen we dat klachten terugkeren.
Individuele begeleiding
Iedere patiënt krijgt een eigen behandelaar, meestal een sociaal psychiatrisch verpleegkundige(spv). De spv heeft de regie en helpt de patiënt en de familie tijdens een manische of depressieve episode.
Medicatie
Behandeling met medicijnen is een belangrijk middel om de klachten bij een depressie of manie te verminderen. Ook om terugval in de toekomst te voorkomen. De arts, verpleegkundige en patiënt zoeken samen naar die medicatie waarbij de patiënt het beste functioneert. De lichamelijke conditie van de patiënt houden we daarbij in de gaten.
Psycho-educatie voor patiënten en familie en het maken van een crisisplan
Informatie, steun en advies vormen een belangrijk onderdeel van de behandeling. Een specifiek aandachtspunt is het maken van een crisisplan: hoe herkennen de patiënt en diens naasten dat er sprake is van een (beginnende) nieuwe episode en wie doet er dan wat?
Relatie- en systeemtherapie
Manische depressiviteit heeft een grote impact op zowel de patiënt als diens naasten. Daardoor kunnen de onderlinge verhoudingen verstoord raken. Door gesprekken met een relatie- en gezinstherapeut kunnen we die verhouding weer verbeteren.
Alle onderdelen van onze zorgprogramma's
Afhankelijk van de aard, ernst en complexiteit van de problematiek bieden we dit zorgprogramma ambulant, in deeltijd of klinisch. Als het nodig is komt de spv bij de patiënt en familie thuis.
De behandeling vindt plaats in vier ambulante centra voor Ouderenpsychiatrie, twee in Den Haag, een in Voorburg en een in Zoetermeer.
Overzicht van onze vestigingen.
De gemiddelde behandelduur hangt af van de ernst van het beeld en het beloop ervan. De duur kan variëren van enkele maanden tot vele jaren. Meestal zijn mensen langdurig in zorg.
Terug naar het overzicht
